Po ostatniej podróży w stronę Tianmu postanowiłem napisać trochę o miejscowych pociągach. Pociągi w Chinach występują w pięciu odmianach. Cztery spośród nich, te szybsze, mają w symbolu łacińskie litery, dzięki którym można je rozpoznać.
Najszybsze i najbardziej komfortowe są pociągi klasy D. Zatrzymują się wyłącznie w największych miastach i rozwijają prędkości nawet do 300 km/h. Mają nieco futurystyczny wygląd, są bardzo wygodne, ale też jak na chińskie warunki dość drogie. To takim pociągiem jechałem między innymi do Pekinu.
Pociągi klasy Z to takie które jeżdżą na dalekie dystanse nie zatrzymując się przed końcową stacją. Podróż takim pociągiem trwa zwykle całą noc. Podobnie jak klasa D, są to stosunkowo drogie pociągi luksusowe. Miejsca typu „hard sleeper” i „hard seat” nie są tu zwykle dostępne.
Pociągi klasy T zatrzymują się w ważniejszych miastach. Dostępne są wszystkie rodzaje miejsc, w tym także tańsze „hard seat” i „hard sleeper”.
Pociągi typu K można porównać do polskich pociągów pospiesznych. Są podobne do tych klasy T, ale jeżdżą wolniej i mają więcej przystanków. W przeciwieństwie do poprzednich raczej nie posiadają toalet w zachodnim stylu.
Pozostałe pociągi są oznaczone wyłącznie numerami. Są znacznie tańsze, ale też wolniejsze od innych. Dużo częściej się zatrzymują, a ponieważ przepuszczają wszystkie inne pociągi na trasie, więc często są opóźnione. Zwykle nie mają klimatyzacji i zachodnich toalet. Te pociągi bywają bardzo zatłoczone. Podróżują nimi masowo ubożsi Chińczycy, często z bagażami w wielkich worach (jak u nas na ziemniaki), albo z drobiem (raz widziałem).
Bilety warto nabyć z co najmniej kilkudniowym wyprzedzeniem, szczególnie przed wyjazdem na weekend (piątkowy wieczór). Dostępne opcje to: „soft sleeper” – komfortowe miejsce leżące w czteroosobowym przedziale, „hard sleeper” – miejsce leżące w wagonie sypialnym bez zamykanych przedziałów, „soft seat” – odpowiednik pierwszej klasy z polskich pociągów i „hard seat” – podobny do naszej klasy drugiej. Wybór każdej spośród tych opcji oznacza rezerwację miejsca o określonym numerze w pociągu.
Poza tym są też dostępne tańsze bilety na miejsca stojące. Nabywca takiego biletu może zająć miejsce siedzące o ile jego właściciel się nie zjawi. Często więc zdarza się, po późnym przybyciu do pociągu, że zarezerwowane miejsce jest zajęte. Zwykle jednak po pokazaniu biletów Chińczycy grzecznie ustępują.
Nie zawsze chętnie dworcowi bileterzy sprzedają bilety na miejsca stojące zachodnim turystom, czy w ogóle informują o istnieniu takiej opcji. Czasem wolą od razu powiedzieć, że miejsca się skończyły i sprzedać bilet na kolejny pociąg.
Zwykle ciężko dogadać się z obsługą dworca. Najlepiej mieć ze sobą kartkę z wydrukowanym, czy wyraźnie zapisanym numerem pociągu. Odręczne, łacińskie pismo sprawia czasem miejscowym problemy.
Do dworcowej poczekalni można dostać się wyłącznie z już wykupionym biletem. Kasy znajdują się więc gdzieś na zewnątrz, czasem w dość dużej odległości od prawdziwego dworca. Trzeba to brać to pod uwagę przy planowaniu czasu potrzebnego na przesiadki. Potrzeba go zawsze więcej na odnalezienie kasy, a potem wystanie w długiej kolejce.
Przy podróży do dużego miasta warto upewnić się na który dworzec pociąg faktycznie dojeżdża. Większe metropolie jak Szanghaj, Pekin czy Hangzhou mają po kilka dworców, niekiedy bardzo od siebie oddalonych. To samo dotyczy stacji początkowej, bo na każdej z nich łatwo kupić bilety na te pociągi, które odjeżdżają z innych.
W Szanghaju znajdują się dwie duże stacje kolejowe: główna i południowa. Stacja południowa jest ogromna i od środka wygląda jak wielki latający spodek. Odjeżdżają z niej m.in. prawie wszystkie pociągi do Hangzhou. Na tę stację można dostać się linią nr 1 lub 3 szanghajskiego metra.
Na dworzec główny można podjechać linią 1, 3 lub 4. W kasie biletowej, obok tego dworca, znajduje się jedno okienko, w którym można dogadać się po angielsku. W pobliżu jednego z wejść do poczekalni znajdują się ponadto automaty z angielskim menu, gdzie samemu można nabyć bilet. Trochę trzeba z tym uważać, bo automat zapamiętuje ustawienia poprzedniego klienta, ze stacją początkową i końcową, wyborem rodzaju siedzeń lub łóżek itd.
Nie wiem czy podobne automaty można znaleźć na dworcu południowym. Nie widziałem ich tam, ale wcale nie oznacza to, że ich nie ma. Ta stacja jest tak ogromna, że łatwo byłoby coś podobnego przeoczyć.
Uzupełnienie i sprostowanie tego wpisu można przeczytać tutaj.