Znaleźliśmy świetne miejsce do robienia zakupów fotograficznych. To dom handlowy „Xing Guang Photographic Equipments”, który znajduje się przy skrzyżowaniu ulic Luban i Xietu, 10 minut drogi piechotą ze stacji metra Luban Road.

Sklep zajmuje 6 pięter wypełnionych stoiskami ze sprzętem i akcesoriami fotograficznymi. Część z nich to komisy, w których można dostać również starsze aparaty. Właściwie jest tu wszystko czego potrzebuje fotoamator. Na dodatek znajduje się tu księgarnia z albumami fotograficznymi i trochę innych sklepów luźniej związanych z fotografią.

Krzysiek narzekał trochę na ceny obiektywów, wyższe niż te które widział w Internecie. Ja kupiłem sobie całkiem niezły statyw w raczej nieosiągalnej w Polsce cenie 25 złotych. Widzieliśmy torby na aparaty, które u nas w kraju kosztowałyby kilkadziesiąt złotych. Tutaj można je było dostać za 10 RMB (czyli około 5 PLN). Oczywiście ceny można było negocjować, choć tylko do pewnego stopnia. Proponowane obniżki nie były wysokie i wydaje mi się, że na większości stoisk wyjściowa cena bliska była tej rzeczywistej.

Przed dokonaniem zakupu warto na pewno rozejrzeć się trochę po sklepie i porównać ceny. Niekiedy różnice są dość duże.

Przygotowania do Expo idą pełną parą. Coraz trudniej znaleźć miejsca bez budów czy remontów. Praca wre nawet w nocy, o czym przekonujemy się w hotelu, słuchając w niedzielę, a także nad ranem odgłosów sąsiedniej budowy.

Wczoraj spotkała nas niemiła niespodzianka. Wybraliśmy się na Bund, na wybrzeże rzeki, by zrobić trochę zdjęć. Przez kilka ostatnich dni powietrze w Szanghaju było wyjątkowo czyste. Na Bundzie okazało się, że całe wybrzeże, na długości wielu kilometrów jest zamknięte i w trakcie przebudowy. Przez okoliczne ulice przetaczają się dziesiątki ciężarówek i betoniarek, a nad okolicą unoszą się chmury pyłu. Byliśmy tam miesiąc temu i właściwie wszystko to wyglądało jeszcze zupełnie inaczej.

Szanghaj zmieni się bardzo w ciągu nadchodzących 314 dni (na mieście pełno liczników odliczających czas do wystawy), ale nas w najbliższych miesiącach spotkają głównie wynikające z tych zmian niedogodności.

Na zdjęciu wielka przebudowa bulwarów na Bundzie i wieżowce na przeciwległym brzegu, na Lujiazui na Pudongu.

Dzisiaj Chińczycy w biurze odkryli nasze Alien Employment Permits. Ich forma paszportowych książeczek i zapisane po chińsku polskie nazwiska wzbudziły powszechną ciekawość i rozbawienie. Jedna z dziewczyn biegała po biurze z dokumentami i pokazywała je innym. Wygląda na to, że nasze chińskie nazwiska to zazwyczaj próby fonetycznego zapisania tych prawdziwych. W moim przypadku na „nazwisko” złożyły się pierwsze sylaby moich polskich imion i nazwiska.

Plus dzisiejszego zamieszania jest taki, że dowiedziałem się jak zapisać to w pinyinie: Zhū Hé Ruì. Nie znaczy to nic, może z wyjątkiem pierwszej sylaby, która jest popularnym w Chinach nazwiskiem.

Drugiego dnia zostawiliśmy nasze bagaże w dworcowej przechowalni po czym wyruszyliśmy brzegami jeziora Xuanwu w kierunku parku Zhongshan (parku Sun Yat-sena). Przez całą drogę, na przestrzeni wielu kilometrów, po naszej prawej ciągnęły się mury miejskie. W niektórych miejscach były odnowione, na ogół jednak bardzo zniszczone i porośnięte roślinnością. Brzegi jeziora jak zwykle w chińskich miastach, zamienione zostały w park. Większa jego część była ogólnodostępna. Płatny był wyłącznie wstęp na wyspy i prowadzące na nie groble.

W Nankinie zetknąłem się z nowym rodzajem parkowej aktywności. Do zwykłego w Chinach tai chi czy puszczania latawców dołączyło tu wyprowadzanie ptaków na spacer. Ich hodowla musi być popularna w tym mieście. Właściciele spotykają się w parku, rozmawiają , rozwieszają na drzewach klatki ze swoimi ulubieńcami. W czasie spotkania, w jednym miejscu, może zgromadzić się nawet kilkanaście śpiewających ptaków.

Ostatni odcinek drogi do parku Zhongshan pokonaliśmy taksówką, podjeżdżając do świątyni Linggu. Park znajduje się na wschód od miasta i otacza wzgórze Zijin Shan. Na zboczu góry ulokowane jest Mauzoleum Sun Yat-sena, założyciela Republiki, o którym pisałem już wczoraj przy okazji Pałacu Prezydenckiego. 

Niewiele potrafię napisać o świątyni Linggu. Jest to jedna z typowych dla Chin świątyń. Nowym elementem, który dostrzegłem właśnie tutaj były drzewa o liściach zrobionych chyba z pewnego rodzaju papieru. Podobne drzewo widziałem jednak później w centrum miasta, w okolicach świątyni konfucjańskiej. Może jest to więc powszechny element, który pojawia się w określonym sezonie. Lub też po prostu wcześniej go przeoczyłem. Ciekawsza od świątyni była pagoda Linggu. Roztaczał się z niej rozległy widok na okolicę. Niestety pogoda nie pozwoliła się nim cieszyć. W Nankinie tej niedzieli do późnego popołudnia było dość mgliście.

Potem zaczęliśmy zwiedzać różne miejsca pamięci związane z Sun Yat-senem. Przyznaje, że nie interesuje mnie za bardzo najnowsza historia Chin i po pewnym czasie miałem już dość. Dom pamięci Sun Yat-sena, mauzoleum Sun Yat-sena, pomniki Sun Yat-sena, akademia Sun Yat-sena. Zdjęcia, kukły, dokumenty, popiersia i pomniki.... Poczułem ulgę gdy wreszcie zajęliśmy się czym innym.

To co zwróciło moją uwagę w tych muzeach to szacunek i nawet dość duża doza neutralności w ocenie dokonań nacjonalistów. Nie spodziewałem się tego w komunistycznym kraju. Na jednej z wystaw pokazani byli żołnierze KMT walczący w latach 20. o zachowanie Republiki. Na sklepieniach Mauzoleum Suna Yat-sena pozostały nienaruszone nacjonalistyczne symbole. To mauzoleum było najciekawszym miejscem, który zwiedziliśmy w tej części dnia. Sama droga była niezwykła ponieważ należało wspiąć się na górę po ogromnych schodach.

Po wyjściu z mauzoleum odpoczęliśmy chwilę w okolicach sceny koncertowej na świeżym powietrzu. Muzyki nie było, żyły tam za to setki białych gołębi dokarmianych przez Chińczyków. Nic specjalnego dla mieszkańca Krakowa, ale była to miła odmiana po muzeach.

Potem poszliśmy do nekropolii cesarskiej z czasów dynastii Ming, według mnie najciekawszego spośród miejsc, które tego dnia zwiedziliśmy. Niestety główny budynek znajdował się akurat w remoncie. Część kompleksu pozostała jeszcze nieodnowiona co miało też swój klimat. Pewnie gdybym przyjechał tu za rok, zobaczyłbym tysiące turystów przechadzających się po budowlach lśniących od odzyskanej właśnie młodości. Tymczasem zobaczyłem bardzo spokojne jak na Chiny miejsce, stare mury i zniszczone przez czas posągi.

Do nekropolii cesarskiej przejść można Świętą Drogą, przy której znajdują się rzeźby urzędników cesarskich i zwierząt. Wszystkie zwierzęta występują w parach, stojąc lub siedząc na przemian. Siedzące słonie, stojące słonie, siedzące jednorożce itd.

Z tego miejsca udaliśmy się jeszcze taksówką do Muzeum Pamięci Ofiar Masakry Nankińskiej. Niestety zastaliśmy je już zamknięte. Przewodnik podaje jako godzinę zamknięcia 17.30. Jest to jednak godzina o której najpóźniej można z muzeum wyjść. Wejść można tylko do 16.30. Obejrzeliśmy pomniki znajdujące się przed budynkiem po czym wróciliśmy do centrum miasta. Pochodziliśmy chwilę po okolicach świątyni Konfucjusza, zjedliśmy tu także kolację w jednej z ulicznych jadłodajni. Na koniec niemal spóźniliśmy się na pociąg, ale jak zawsze i tym razem się udało. Nankin pożegnał nas potężną burzą, którą obserwowaliśmy już bezpiecznie z dworca i okien pociągu.

Na koniec trochę informacji praktycznych:

Bilet wstępu do kompleksu parkowego Zhongshan kosztuje 150 RMB. Taki bilet uprawnia do wstępu do niemal wszystkich atrakcji kompleksu. Jedynym wyjątkiem była świątynia Linggu, gdzie należało zakupić oddzielny bilet w cenie 2 RMB. Bilety sprzedawane na każde z miejsc oddzielnie kosztują zwykle po 70-80 RMB. 25 RMB kosztował wstęp na bramę Zhonghua w sobotę, a 40 RMB bilet do Pałacu Prezydenckiego.

Metro jest tańsze od szanghajskiego i do większości stacji można dotrzeć już za 2 RMB. Niestety sieć jest jeszcze słabo rozwinięta. W tej chwili funkcjonuje tylko jedna linia, a kolejna jest w budowie. Trzeba być więc przygotowanym na korzystanie z taksówek. Taksówkarze w tym mieście mają zwyczaj wysadzania pasażerów tam gdzie jest im najwygodniej, nawet jeśli do celu dzielą jeszcze setki metrów. W innych miastach jeszcze się z tym nie spotkałem, a tutaj zdarzyło się to dwa razy w czasie krótkiego pobytu.

Przyjeżdżając do Nankinu należy być przygotowanym na znacznie gorsze niż w Szanghaju, Hangzhou czy Pekinie oznakowanie ulic w pinyinie. Napisy są, ale niewiele i są słabo widoczne. W mieście można zakupić angielsko-chińską mapę, ale rzadko jest ona dostępna. Widzieliśmy ją dzisiaj na straganie w jednym z turystycznych miejsc. Kiedy jednak szukaliśmy wczoraj w okolicach dworca, nie udało się takiej znaleźć. 

Tutaj można obejrzeć galerię zdjęć z tego dnia.

„Południowa stolica” to dosłowne tłumaczenie nazwy Nanjing, miasta znanego w Polsce jako Nankin. Nazwa Beijing (Pekin) oznacza z kolei „północną stolicę”. Nankin pełnił funkcję stolicy przez przeszło wiek w czasach dynastii Ming i ponownie całkiem niedawno, w okresie Republiki Chińskiej (1911-1949). Miasto pełne jest pamiątek związanych z historią Chin, także tą najbardziej tragiczną. To tutaj miała miejsce masakra nankińska, największa ze zbrodni wojennych Japończyków. Żołnierze japońscy wymordowali 300 tysięcy mieszkańców tego miasta. Tragedii tej poświęcone jest specjalne muzeum, którego jednak prawdopodobnie nie odwiedzimy. Znajduje się na uboczu, a my znów mamy za mało czasu. Na miasto takie jak Nankin potrzeba znacznie więcej niż dwa dni.

Przyjechałem tu z Markiem wczoraj szybkim pociągiem z Szanghaju. Zatrzymaliśmy się z hostelu Nanjing Jasmine International Youth. Póki co mogę tylko powiedzieć, że jest bardzo tani i nieźle położony, blisko centrum, a jednocześnie daleko od hałaśliwych ulic. Do wad należą ciasne pokoje i łazienka znajdująca się w dość specyficznym miejscu, bo na zewnątrz głównego budynku. Teraz to bardzo nie przeszkadza, ale zimą nie chciałbym tu raczej mieszkać.

Na miejsce dotarliśmy metrem. W Nankinie funkcjonuje na razie jedna linia, a kolejne są w budowie. Ze stacji do hostelu jest około 20 minut drogi. My szliśmy dłużej, bo trochę na początku pobłądziliśmy.

Miasto, choć mniejsze, robi wrażenie jeszcze bardziej zatłoczonego od Szanghaju. Być może to z powodu niezbyt jeszcze rozbudowanej sieci metra. Cały ten ruch, który w Szanghaju przeniósł się pod ziemię, tu widać na ulicach. Mieszkańcy Nankinu są bardzo pomocni. Wiele razy zdarzyło nam się dzisiaj, że ktoś zatrzymywał się, gdy np. sprawdzaliśmy coś na mapie i pytał czy nie potrzebujemy pomocy. W muzeum spotkaliśmy wolontariuszkę, która z własnej inicjatywy oprowadziła nas po całej sali, opowiadając o każdym eksponacie w rewelacyjnym angielskim.

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od Wieży Bębnów i Pawilonu Dzwonów. Nic szczególnie ciekawego, ale znajdowały się w pobliżu, a także po drodze na stację metra.

Pierwszym prawdziwym celem było Muzeum Powstania Tajpingów. Powstanie miało miejsce w XIX wieku i skierowane było przeciw mandżurskiej dynastii Qing. Prorok i przywódca powstania Hong Xiuquan, który wierzył że jest młodszym bratem Jezusa, zdołał opanować całe południe Chin. Największym sukcesem powstańców było zdobycie Nankinu. Hong Xiuquan zmienił nazwę miasta na Tianjing („Niebiańska Stolica”) i obwołał się Niebiańskim Królem. Ekspedycja na północ, w celu zdobycia Pekinu zakończyła się klęską. Powstanie upadło po kilkunastu latach, pokonane przez połączone siły Quingów i zachodnich mocarstw. Konflikt pochłonął życie 20 milionów ludzi. Bardziej krwawa była tylko II wojna światowa.

Z muzeum pojechaliśmy do Pałacu Prezydenckiego, dawnej siedziby rządu. Obejrzeliśmy pałac a także wystawy poświęcone Sun Yat-senowi. Był to założyciel Republiki Chińskiej, czczony obecnie zarówno przez komunistów jak i nacjonalistów z Tajwanu. Pałac Prezydencki znajduje się na miejscu dawnej siedziby Niebiańskiego Króla, spalonej przez triumfujących żołnierzy Quingów, było tam więc także trochę pamiątek po Tajpingach.

Tego dnia widzieliśmy jeszcze pozostałości pałacu Mingów, zburzonego w czasie powstania oraz nankińskie muzeum. Potem pojechaliśmy do bramy Zhonghua Men. Nankin ma zachowaną większą część dawnych murów miejskich. Zhonghua jest największa i najciekawsza spośród zachowanych bram. Na koniec pojechaliśmy nad Jangcy aby zobaczyć Wielki Most przez tą rzekę. Jangcy ma w tym miejscu 1,5 km szerokości. My zapuściliśmy się jakieś 300 metrów od brzegu. Dotarliśmy tam wśród pyłu i huku samochodów oraz trąbienia skuterów, które przemykały obok nas na wąskim chodniku w pełnym pędzie. Most drżał wyraźnie kiedy przejeżdżał po nim autobus albo pociąg, znajdującym się poniżej szosy torowiskiem. Wjazd przyozdobiony był socrealistycznymi rzeźbami. Most ten powstał w latach 60. i był pierwszym tak poważnym samodzielnym dziełem konstrukcyjnym Chin.

Galeria zdjęć z dzisiejszego dnia znajduje się tutaj.

Haibao spotyka się w Szanghaju wszędzie. Na ulicach, w telewizji, na stacjach metra i w samych pociągach. Kiedy pierwszy raz zetknąłem się z tą maskotką Expo'2010 i nie wiedziałem jeszcze czym jest, skojarzyła mi się ona z żelkiem lub postacią z reklamy pasty do zębów. Oczywiście Haibao nie ma nic wspólnego z tymi rzeczami, a jego wygląd i imię nie są przypadkowe.

Otóż dowiedziałem się później, że kształt maskotki ma przypominać chińską literę „ren”, która oznacza człowieka lub osobę. Imię Haibao ma się z kolei kojarzyć z „si hai zhi bao” co można tłumaczyć jako „skarb czterech mórz” albo „skarb Szanghaju”. Nieprzypadkowy jest także kolor, niebieski ma symbolizować technikę i nowoczesność.

W specjalnych sklepikach już teraz dostępne są maskotki Haibao w wielu odmianach, a także inne pamiątki związane z nadchodzącą wystawą.

Niedzielę spędziliśmy na zachód od Zachodniego Jeziora w Hangzhou. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od urwiska Feilai Feng. Znajdują się tam setki wykutych w skałach buddyjskich rzeźb. Pochodzą sprzed setek, a w niektórych przypadkach nawet tysiąca lat. Część z nich ulokowana jest w jaskiniach, które znajdują się u stóp wzgórza.

Następnie przeszliśmy do Świątyni Lingyin, według przewodnika, najświętszej w Hangzhou. Muszę przyznać, że robi spore wrażenie. Zajmuje ona kilka wielkich budowli położonych coraz wyżej na stokach wzgórza. Jeden z gmachów miał kształt swastyki, która jest w buddyzmie świętym symbolem. Niestety nie zrobiłem tam zbyt wielu zdjęć. Wewnątrz buddyjskich świątyń fotografowanie jest zakazane. Czasem nikt tego nie pilnuje (jak w koreańskiej świątyni muzeum – w której byliśmy w czasie poprzedniego pobytu w Hangzhou), a czasem udaje się coś zrobić ukradkiem. Na ogół jednak robienie zdjęć nie jest możliwe. Zakaz dotyczy samego wnętrza budowli sakralnej, swobodnie można robić zdjęcia na przykład na dziedzińcu świątyni.

W tej okolicy obejrzeliśmy jeszcze dwie mniejsze świątynie. Zatrzymaliśmy się na trochę dłużej w herbaciarni jednej z nich. Potem wspięliśmy się na jedno z wyższych wzgórz, z którego zjechaliśmy kolejką linową. Później zabraliśmy nasze rzeczy z hostelu i pojechaliśmy do centrum miasta, by kupić bilety powrotne na wieczór.

Wróciliśmy już w zupełnie inne miejsce, do pagody Liuhe nad rzeką Qiantang. Poza samą pagodą, obejrzeliśmy otaczający ją park, a w nim modele słynnych pagód z różnych części Chin. Tam także po raz pierwszy spotkaliśmy się ze zjawiskiem sztucznej kaczki. Później tego dnia, widzieliśmy to jeszcze kilka razy. Otóż Chińczycy ukrywają w pobliżu stawów głośniki z których dobywa się kacze kwakanie. Czasem jest to zrobione tak sprytnie, z dwoma głośnikami, że niby są dwie kaczki i sobie odpowiadają. Nawet się na to nabraliśmy za pierwszym razem. Choć nie na długo, wystarczyło trochę porozglądać się za tymi „kaczkami”.

Na koniec dnia przeszliśmy wzgórzami do Źródła Tygrysiego Snu. Trochę pobłądziliśmy po drodze i straciliśmy nadzieję, że tam dotrzemy. A jednak się udało, trafiliśmy idealnie we właściwe miejsce. Droga była bardzo wyczerpująca. Pokonaliśmy kilka razy podejścia tak na 200-300 metrów w pionie. I wszystko to po schodach. Łatwiej byłoby już chyba iść zwykłymi ścieżkami. W drodze mijaliśmy powszechne w okolicach Hangzhou plantacje herbaty. Do źródła dotarliśmy ścieżką od strony wzgórz, nie musieliśmy więc płacić za wejście. Zresztą było już po czasie, więc pewnie gdybyśmy dotarli tam do strony ulicy to by nas nie wpuścili. Samo źródło było trochę rozczarowujące. Wyglądało jak zabrudzony staw z rzeźbą tygrysa na brzegu. Z tego miejsca udaliśmy się jeszcze na pewien czas nad Zachodnie Jezioro, po czym złapaliśmy taksówkę na dworzec kolejowy i wróciliśmy do Szanghaju.

Galeria zdjęć z tego dnia znajduje się tutaj.

Na weekend wyjechaliśmy na Putuoshan. Jest to góra i wyspa, która bierze od niej nazwę, na Morzu Wschodniochińskim. Putuo jest jedną z czterech najświętszych gór w chińskim buddyzmie i popularnym miejscem pielgrzymek. Pojechaliśmy tam we dwóch: ja i Marek. Miał też jechać z nami Dawid, ale zrezygnował. Na miejsce dotarliśmy statkiem w czteroosobowej kajucie drugiej klasy. Rejs trwał całą noc. Bilet kosztował nas 270 RMB od osoby.

W piątek nad Szanghajem przeszły potężne burze i przez chwilę wydawało się, że z naszego rejsu nic nie wyjdzie. Był nawet grad, co jest tu chyba wielką rzadkością. W pracy Chińczycy zerwali się wszyscy i pobiegli do okien aby go oglądać. Gdy wychodziłem z biura niebo było ciemne jak w nocy, a wichura łamała gałęzie. Mieliśmy z Markiem wątpliwości czy nasz statek w ogóle odpłynie, nie zrezygnowaliśmy jednak.

Pojechaliśmy linią metra nr 3 z Zhongshan Park na stację Songbin Road, czyli do centrum Wusongu, dawnego miasta, a obecnie przedmieścia Szanghaju. Przejazd na miejsce trwał 45 minut. Kolejne 25 minut szliśmy na przystań, która znajduje się nad Huangpu kilka kilometrów od jej ujścia do Jangcy. W międzyczasie wyszło słońce i mogliśmy podziwiać najbardziej przejrzyste powietrze jakie do tej pory widzieliśmy nad Szanghajem. Na Wusongu było bardziej zielono niż w centrum Szanghaju, a także czysto i znacznie spokojniej.

Na przystani kłębił się ogromny tłum ludzi, usiłujących nabyć w ostatniej chwili bilety i przeciskających się do bramek. Chaos przy naszej bramce spotęgowany został przez kobietę z megafonem, która pokierowała tłum w niewłaściwą stronę. W pewnej chwili ludzie zaczęli przeskakiwać krzesełka, żeby przedostać się do właściwej bramki. W końcu jakoś dostaliśmy się do środka.

Kajuta, jak przystało na klasę B, nie była zbyt komfortowa. Wyposażenie było dość proste, a do wygód należały zlew z gorącą wodą i termos z wrzątkiem. W Chinach taki termos to w podróży podstawa, bo jak inaczej parzyć sobie herbatę albo zupę. Ubikacja znajdowała się na korytarzu, a łazienki nie było w ogóle. Razem z nami jechać miał jeden Chińczyk, a czwarte miejsce miało pozostać puste, zarezerwowane przez Dawida. Nasz chiński współtowarzysz wymiękł z początku, kiedy mnie zobaczył. Pojawił się na chwilę po czym uciekł. Musiał się nieźle zestresować. Łódź pełna była pielgrzymów z różnych części Chin. Większość z nich, sądząc po reakcjach (połączenie zaskoczenia, zaciekawienia, niedowierzania, a czasem rozbawienia), nie zetknęła się jeszcze z białymi. Byliśmy jedynymi Europejczykami na statku i akurat w jego kajucie! Może pomyślał, że zadziałała magia czwórki, bo wykupił miejsce o tym właśnie numerze. W każdym razie zjawił się ponownie dopiero po północy. I sprowadził ze sobą posiłki. Przynajmniej miejsce Dawida się nie zmarnowało, podróżował nim chyba tata naszego współtowarzysza.

Wieczorem przed pójściem spać wyszedłem jeszcze na pewien czas na rufę statku. Akurat żeby zobaczyć jak mijamy latarnię morską, która wyznacza miejsce gdzie Huangpu wpada do Jangcy. Patrzeć na ginący w oddali blask świateł Szanghaju. Oglądać statki oceaniczne płynące w górę wielkiej rzeki i odległe światła na jej przeciwległym brzegu. Rano byliśmy już daleko na Morzu Wschodniochińskim. Przepływaliśmy obok kolejnych wysp, minęliśmy bazę okrętów wojennych, a na Putuoshan dotarliśmy o 6:45. Bilet wstępu na wyspę kosztował 160 RMB.

Wyspa poza kilkoma głównymi świątyniami, gdzie gromadziły się wielkie tłumy, była bardzo spokojna. Brzegi były skaliste, ale było tu też kilka plaż. Na największej z nich, Plaży Tysiąca Kroków, miałem okazję pobrodzić trochę w morzu. Część wyspy zamieniona jest w park, ale są tu także dziksze miejsca jak wzgórza w centrum wyspy. Przez jedno z nich przeszliśmy szukając drogi na skróty. Udało się, ale wyszliśmy przez jakieś chińskie podwórko, nieźle zaskakując mieszkańców. Było tu też kilka dość sennych jak na chińskie warunki miasteczek. Wspólną ich cechą była duża ilość sklepów z owocami morza, żywymi lub nie.

My jednak tego dnia zwiedzaliśmy głównie buddyjskie świątynie. Muszę przyznać, że po dniu na Putuoshan i kolejnym w Hangzhou chińskie świątynie trochę mi spowszedniały. Wszystkie są dość podobne do siebie. Rzadko (choć wciąż się to jednak zdarza) znajduję w nich coś unikalnego i zaskakującego. Na Putuoshan czci się przede wszystkim Guan Yin, buddyjską boginię miłosierdzia. Na wyspie znajduje się jej 33-metrowy posąg, rozmiarami niewiele więc ustępujący pomnikowi Chrystusa w Rio.

Poza tym wspięliśmy się tego dnia na Foding Shan (Górę Buddy - 290 m n.p.m.) najwyższy wierzchołek Góry Putuo. No byliśmy prawie na samym szczycie, w znajdującej się tam świątyni. Sam wierzchołek niestety zajęty jest przez wojsko. Na dół zjechaliśmy kolejką linową, w miejsce gdzie powstaje nowy ogromny kompleks świątyń. Na zakończenie dnia zjedliśmy jeszcze posiłek na który złożyła się potrawa z pędów bambusa oraz małże w gotowanych jajach. Wszystko to oczywiście z ryżem. Pierwszy raz jadłem małże, przyrządzone w ten sposób były bardzo dobre.

Około 17 popłynęliśmy szybką łodzią do Ningbo. Jest to wielkie portowe miasto, które ma ambicje by konkurować z Szanghajem. W drodze poznaliśmy bardzo sympatyczną chińską parę. Całą godzinę przegadaliśmy z młodym Chińczykiem, który przedstawił się nam jako Norway. Do rozmowy włączała się też czasem jego narzeczona. Obydwoje rewelacyjnie mówili po angielsku. Nasz nowy znajomy tworzy właśnie serwis internetowy, który ma pomagać w porozumieniu między Chińczykami i cudzoziemcami. Para bardzo nam pomogła w Ningbo, podwożąc nas samochodem z przystanku autobusu na dworzec kolejowy. Do samego miasta dostaliśmy się właśnie autobusem, darmowym dla pasażerów promu. Przejazd trwał około półtorej godziny.

Na dworcu Ningbo mieliśmy spore problemy ze zdobyciem biletów. Chińskie dworce skonstruowane są w ten sposób, że kasy biletowe znajdują się poza budynkiem, choć w pobliżu. W Ningbo w ogóle nie mogliśmy ich znaleźć. Przez moment wydawało się, że szczęście nas opuściło i do Hangzhou tego dnia już nie dotrzemy. W końcu z pomocą pani z punktu informacji, która nie znała wprawdzie słowa po angielsku, ale wskazała nam właściwy kierunek, znaleźliśmy kasy. Znajdowały się w odległym budynku, który wydawał się bardziej częścią dworca autobusowego niż kolejowego. Kupiliśmy bilety w ostatniej chwili na zwykły pociąg pośpieszny. Tym razem nie mieliśmy żadnych przygód, pociągiem podróżowali głównie chińscy studenci. Do Hangzhou, na dworzec wschodni, dotarliśmy po 23. Tam przyczepił się do nas pewien naciągacz, który przepłoszył nam pierwszego taksówkarza. W końcu jednak uwolniliśmy się od niego i zdobyliśmy normalną taksówkę. Do hostelu dotarliśmy przed północą.

Galerię zdjęć z tego dnia zamieściłem tutaj.

Wybraliśmy się dzisiaj z Dawidem nad Suzhou. Zgodnie z mapą powinniśmy byli znaleźć rzekę już jakieś 1,5 km od hotelu, przechodząc po drodze przez park. Nie znaleźliśmy parku, pobłądziliśmy po jednym z osiedli, po czym wreszcie odkryliśmy rzekę. Miejsce było w sam raz dla miłośników industrialnych klimatów, jakieś fabryki, baraki, częściowo wyburzone domy, rozkopane nadbrzeże, a na rzece barki. W sumie nawet dość ciekawe miejsce na wyprawę. Krajobrazy dokładnie jak z filmu Suzhou he, którego akcja toczy się na nabrzeżach tej rzeki.

Oglądaliśmy ten film pewnego wieczora, krótko po przylocie. Świetnie było oglądać go w Szanghaju, popijając wino ryżowe, z wiedzą że to miasto tak właśnie niekiedy wygląda i znając już z autopsji zjawisko motocyklowych kurierów i taksówkarzy. Film ma też polski akcent, a mianowicie Żubrówkę, która pojawia się w wielu scenach i jest ulubionym napojem bohaterów.

Byłem dzisiaj na zakupach w obcojęzycznej księgarni. Wybrałem się tam by zdobyć słownik oraz materiały do nauki języka. Księgarnia znajduje się na Fuzhou Road, równoległej do Nanjing Road. Najszybciej można dostać się na miejsce jadąc metrem na stację East Nanjing Road, a potem od wyjścia numer 2, idąc ulicą na południe. Po kilka przecznicach dochodzi się do Fuzhou Lu. Księgarnia znajduje się dość blisko skrzyżowania.

Okazało się, że wyposażona jest całkiem nieźle. Warto byłoby tu przyjść na przykład w poszukiwaniu angielskojęzycznej powieści. Samego słownika szukałem dość długo, bo chodziło mi o bardzo konkretne wydanie. Większość dostępnych słowników ma zapisane słowa chińskie wyłącznie w ich alfabecie. A ja szukałem słownika, w którym podane są także w pinyinie. Bardzo ważna jest też tonacja zapisana przy użyciu znaków diakrytycznych. Bez niej łatwo pomylić np. słowo „mama” (mā) ze słowem „koń” (mǎ). Chciałem przy tym by był to niewielki słownik kieszonkowy, który mógłbym nosić ze sobą. Po dłuższych poszukiwaniach udało mi się go znaleźć.

Nie udało mi się niestety wybrać materiałów do nauki. Przeszkodziła mi natrętna obsługa księgarni, szczególnie jedna pani, która w sposób bardzo nachalny usiłowała opchnąć mi program komputerowy za 700 RMB. Z trudem się od niej uwolniłem po pięciu minutach prób, przerywanych za każdym razem kolejną porcją paplania i pokazu tego cudu oprogramowania.

Obsługa w ogóle nie była zbyt pomocna. Zajmowała się nie tyle doradzaniem co właśnie akwizycją programów komputerowych. Gdy poprosiłem o pomoc w poszukiwaniu słownika dostawałem same bezużyteczne, bo bez zapisanej tonacji. Po materiały do nauki udam się już prawdopodobnie do innej księgarni. Było ich w tej okolicy więcej, w tym polecana przez przewodnik księgarnia Book City. Tym razem musiałem już sobie darować, bo o godzinie 19.00, gdy byłem na miejscu, księgarnie były właśnie zamykane.